Bij beginnend druggebruik heeft de gebruiker nog een vorm van controle over zijn gebruik: hij kan beginnen en stoppen wanneer hij wil. Na enige tijd beginnen gebruikers het moeilijker te krijgen: ze zijn zo gesteld op hun drug en het effect ervan, dat ze zich niet meer goed voelen zonder drugs. Het risico dat ze meer en meer drugs gaan gebruiken is dan vrij groot, ofschoon ze weten dat dit nadelige gevolgen kan hebben. Zodra de gebruiker de controle over het gebruik van drugs verliest, spreekt men van psychische afhankelijkheid.